Ljudi danas preziru nauku. Neki je čak mrze. Međutim, iz potpuno pogrešnih razloga. Jasno mi je da neko može kritikovati nauku i naučnike zbog atomske bombe, zbog onog skandala sa DDT-jem, zbog razvoja umjetne inteligencije i uopšte, zbog upotrebe naučnih dostignuća u vojne svrhe, ali ne mogu shvatiti da je nekome argument protiv nauke to što što su astronomi dali šifrovano ime nekog udaljenog planeta te je to predznak sudnjeg dana, znak da je nauka zla, površna, mehanistička i istrošena. To otprilike izgleda ovako:

 

 

 

Naučnici su “tipovi”. Nauka je “pustinja beznađa i statistike” i “zastrašujuće je što se propagira takav pogled na svijet”. Znate, kada imate redovnu platu u firmi koja profitira od naučnih dostignuća korištenja elektromagnetne sile i prenosa informacija putem određenih frekvencija, šta drugo da radite u životu nego da pljujete po nauci?

 

Premisa 1: Naučnici dali ime planeti HD 188733 b
Premisa 2: Prirodne nauke su mi teške za razumijevanje, ergo, dosadne su.
Zaključak:  Naučnici su zli, nauka je zlo, propagiranje nauke su sotonska posla.
 
Treba biti izuzetno neobrazovan, pa ustvrditi ovako nešto i ovoliko generalizirati stvar, samo na osnovu toga što vi mislite da biste dali ljepše i originalnije ime planeti. Prvo, treba znati da kada se otkrije novo nebesko tijelo, možete mu samo dati šifrovano ime, pa onda nakon izvjesnog vremena oni koji su ga otkrili mogu da mu daju neko poetičnije ime. Dok se potvrde rezultati. U nauci nije sve šifrovano, niti suhoparno. Zapravo, neki od najzanimljivijih i najljepših termina su upravo oni iz prirodnih nauka. Evo nekoliko primjera:
 

1. patuljaste planete na rubu Solarnog sistema, u Kuiperovom pojasu, zovu se Haumea, po havajćanskoj božici plodnosti i rađanja te Makemake, prema polinežanskom bogu koji je, po rapanuijskoj mitologiji, stvorio čovjeka.

2. supergalaktički klaster kojem pripada i Mliječni put, identificiran 2014. nazvan je Laniakeaprema riječima iz havajskog jezika „lani“, što znači „raj“ i „akea“- prostran, beskrajan. Dakle, mi pripadamo beskrajnom raju.

3. Murray Gell-Mann je čestice iz kojih se sastoje protoni i neutroni nazvao “quarks” (kvarkovi), prema riječi koju je James Joyce upotrijebio u Fineganovom bdijenju

Three quarks for Muster Mark!
Sure he hasn’t got much of a bark
And sure any he has it’s all beside the mark.


3. to Gell-Mannu nije bilo dovoljno, nego je šest kvarkova nazvao up, down, top, bottom, charm i strange. Inače, ove vrste kvarkova i drugih čestica se zovu “okusi” (flavors). Kad pomislim na kvarkove, iduća asocijacija mi je sladoled.

4. imena novih vrsta su zanimljiva i često referiraju na pop-kulturu. Tu su džedaji, Vederi, Lejdi Gage … pročitajte više ovdje.

5. jesmo li svi u školi učili o Gondvani (izvorno: Gondwanaland)? Šta znači – ne znamo, ali zvuči super.

6. element torijum je dobio ime po, pogađate, nordijskom bogu Toru.

7. mineral koji je po sastavu magnezijum-željezo silikat hidroksid, čiji se sastav može prikazati kao (Mg,Fe2+)2(Mg,Fe2+)5Si8O22(OH)ima naziv cummingtonite. Da, cummingtonite.

Ovo su samo neki primjeri poetičnosti nauke, oni koje sam brzinski mogla istresti iz rukava. Sjetimo se ove prilike i poezije velikog hemičara Prima Levija te njegove priče o ciklusu ugljika. Nauka, kao težnja spoznaje sebe i svijeta koji nas okružuje, jedna je od najplemenitijih ljudskih djelatnosti, dok su nauka i umjetnost dva lica istog zlatnika.