Kako vam zvuči naziv tetrametil acetiloktahidronaftalen? Metil, acetil, naftalen? Da li biste ga koristili? A moguće je da se nalazi u vašoj kozmetici. Sadrže ga neke kupke, kao i niz parfema. Na prvi pogled djeluje samo kao još jedna  riječ iz laboratorijskog rječnika, hladna i lišena emocija. Ali upravo ta molekula podsjeća da je nauka prepuna skrivenih priča.

Radi se o sintetičkom ketonu, koji je poznat i kao OTNE, odnosno oktahidrotetrametil acetofenon, a krije se i pod drugim imenima – Iso E Super, Iso Gamma Super, koja podsjećaju na nazive goriva, te antamber i još nekoliko. Ovo mu je strukturna formula:

 

No, ovakav naziv vjerovatno plaši ljude i pitaju se da li je tvar toksična. No, prema internacionalnom udruženju za parfema (International Fragrance Association , IFRA) spoj je siguran, nije toksičan, ali postoji mogućnost da kod nekih osoba izazove alergije i hipersenzitivnot ali to važi za većinu parfemskih komponenti.

Koristi se u parfemima i drugoj kozmetici radi izuzetno svježeg, ugodnog, drvenastog mirisa… „na čisto”. Recimo, parfemi iz linije Ecentric Molecules sadrže ovaj spoj. Još jedan parfem koji sadrži ovo jedinjenje je Bleu de Chanel.

Ovo jedinjenje pripada grupi sintetičkih mirisnih sastojaka koji parfemima daju dubinu, toplinu i postojanost, djeluje tako da fiksira miris. Zahvaljujući njemu, miris koji nanesemo ujutro može nas pratiti satima, ostavljajući uspomenu i nakon što osoba ode. Nije ono zvijezda parfema, već tihi pratilac koji omogućava da se cijela kompozicija održi. No u nekim parfemima to je čak i jedina komponenta, pored alkohola i onda ga možete osjetiti u njegovoj punini. Samostalan, posjeća pomalo na miris starih biljnih apoteka, veša koji se sušio na suncu ili pokošenog sijena. I ima jednu čudnu osobinu – kada ga nanesete, nego vrijeme ga ne osjetite pa vam se vrati.

Svijet ne mijenjaju uvijek oni čija se imena lako pamte. Nekad najveći trag ostavljaju oni koje gotovo niko ne primjećuje – ljudi koji vrijedno rade u pozadini, naučnici čija imena ne dospiju na naslovnice i molekule čiji naziv jedva možemo izgovoriti. Nauka nas iznova uči da veličina često dolazi u najneupadljivijem obliku.