Velika studija iz Massachusettsa pokazala je da su djeca čije su majke imale COVID-19 tokom trudnoće imala nešto veći rizik od neuroloških razvojnih poteškoća, poput autizma do treće godine života. Najčešće su u pitanju bili poremećaji govora ili motoričkog razvoja, a veza je bila izraženija kod dječaka i kada je infekcija majke nastupila kasno u trudnoći.
Iako je povećanje rizika bilo malo za pojedinačno dijete, broj trudnica zaraženih tokom pandemije bio je ogroman, što znači da i mali porast može imati šire posljedice. Studija, objavljena 30. oktobra 2025. u Obstetrics & Gynecology, ne dokazuje da COVID uzrokuje autizam ili druge poremećaje mozga, ali potvrđuje ranije nalaze da infekcije i upale u trudnoći mogu uticati na razvoj mozga fetusa.
Istraživači iz Massachusetts General Hospital analizirali su medicinske podatke više od 18.000 majki i njihove djece rođene između marta 2020. i maja 2021. Oko 5% trudnica imalo je COVID, a njihova djeca su nešto češće dobijala dijagnoze neuroloških poteškoća do treće godine, čak i kada su u obzir uzeti faktori poput dobi, rase i prijevremenog poroda.
Stručnjaci napominju da COVID izaziva snažan imunološki odgovor, što može dovesti do upale koja remeti razvoj fetalnog mozga. Kod zdravog razvoja, imunološke ćelije u mozgu „obrezuju“ suvišne nervne veze – proces poznat kao sinaptičko obrezivanje (pruning). Međutim, kada majčina upala pogađa fetus, taj proces može biti poremećen, što je potvrđeno i u eksperimentima na životinjama.
Posebno je primijećeno da je rizik veći ako majka oboli u trećem tromjesečju, kada se mozak fetusa najbrže razvija i stvara nove neuronske veze. Neki stručnjaci ipak upozoravaju da bi to moglo biti posljedica činjenice da je većina žena testirana pri porodu, pa su kasne infekcije jednostavno bolje zabilježene.
Također, učinci su bili izraženiji kod dječaka, što je u skladu s poznatim obrascem: dječaci su u prosjeku skloniji razvojnim poteškoćama i osjetljiviji na biološki stres tokom trudnoće.
Autori naglašavaju da studija pokazuje povezanost, a ne uzročno-posljedični odnos. Na rezultate mogu uticati i drugi faktori, poput gojaznosti, dijabetesa ili mentalnih problema majke, koji su sami po sebi povezani s većim rizikom od razvojnih poteškoća kod djece.
Reference:
- Shook, Lydia L. MD; Castro, Victor MS; Ibanez-Pintor, Laura MD; Perlis, Roy H. MD, MSc; Edlow, Andrea G. MD, MSc. Neurodevelopmental Outcomes of 3-Year-Old Children Exposed to Maternal Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 (SARS-CoV-2) Infection in Utero. Obstetrics & Gynecology ():10.1097/AOG.0000000000006112, October 30, 2025. | DOI: 10.1097/AOG.0000000000006112
